In de schemering schiet er iets bruins langs de waterkant achter de schutting. Een waterhoen is het niet, daarvoor beweegt het te snel en te laag. Wie in Hoorn aan het water woont, krijgt vroeg of laat met een rat te maken. Dat hoeft geen reden voor paniek te zijn, maar wel om even kritisch naar de eigen tuin te kijken. Vaak begint het met iets goedbedoelds, zoals brood voor de eenden aan de waterkant.
Hoorn groeide vanaf de jaren zeventig flink, met nieuwe wijken op voormalig polderland. In de Kersenboogerd, de Grote Waal en Risdam-Noord liggen sloten, vijvers en singels vaak op een paar meter van de achterdeur. Dat maakt wonen hier aantrekkelijk, voor mensen en dieren.
Waarom de rat juist uw tuin kiest
De bruine rat is een uitstekende zwemmer en voelt zich thuis langs slootkanten. Hij graaft holen in de oever, verstopt zich in riet en ruigte en gaat ’s nachts op zoek naar voedsel. Een tuin wordt interessant zodra er iets te eten valt. Denk aan brood voor de eenden, gevallen vogelzaad, fruit onder een boom of etensresten in de composthoop.
Een vijver met vissen of een kippenhok trekt ratten extra aan. Ook een rommelige hoek met stenen, planken of een oude kuip biedt de schuilplaats die ze zoeken. In de herfst en winter, als er buiten minder te halen is, komen ze vaker dichter bij huis.
Sporen om op te letten
Ratten zijn voorzichtig en meestal actief als het donker is. Daarom zijn hun sporen vaak het eerste wat u ziet:
- ronde gaten in de grond of de slootkant, vaak onder een struik, tegel of tuinhuis;
- een smal, platgetrapt paadje door het gras of langs de schutting;
- donkere keutels van ruim een centimeter, ongeveer zo groot als een dadelpit;
- knaagsporen aan de vlonder, de afvalbak of het kippenhok;
- omgewoelde aarde of gangen onder de bestrating.
Zelf aan de slag: maak het de rat lastig
De sleutel is simpel: zorg dat er niets te halen valt. Een rat die geen voedsel vindt, trekt verder. Dit kunt u doen:
- Stop met het voeren van eenden. Brood dat in het water of op de oever blijft liggen, is een bekende oorzaak van rattenoverlast.
- Voer vogels slim. Hang een voederhuisje met opvangbakje op, ver van de oever, en veeg gemorst zaad op.
- Kies een gesloten compostbak. Leg er geen vlees, vis, zuivel of gekookte etensresten in, en zet hem op gaas.
- Bescherm het kippenhok. Haal voerresten ’s avonds weg en zet het hok op een stenen of betonnen ondergrond met gaas.
- Ruim schuilplaatsen op. Verwijder stapels hout en stenen, maai hoog gras langs de waterkant en snoei struiken bij de grond op.
- Sluit het huis af. Controleer de kruipruimte, ventilatieroosters en leidingdoorvoeren, en vervang kapotte roosters door metalen.
Woont u in de Binnenstad, in een van de vele monumentale panden met kelders en houten balklagen? Kijk dan ook naar de kelder en naar oude afvoeren. Panden staan daar vaak tegen elkaar aan, zodat een rat van het ene naar het andere huis kan lopen.
Openbaar water: de gemeente is aan zet
Veel sloten en singels in Hoorn zijn van de gemeente of het waterschap. Ziet u ratten langs zo’n openbare sloot, in een park of rond containers op straat, meld dat dan bij de gemeente Hoorn. Die beoordeelt de situatie in de openbare ruimte. Het werkt beter als u dit samen met de buren doet, zodat duidelijk wordt hoe groot het probleem is.
Ga niet zelf met gif in de weer. Rattengif is gevaarlijk voor kinderen, huisdieren en andere dieren in de tuin, zoals egels en vogels.
Wanneer u een vakman inschakelt
Ziet u ratten overdag, ontdekt u holen pal naast de gevel of hoort u gekrabbel onder de vloer? Dan zijn de dieren dichter bij huis dan u wilt. Een gecertificeerde specialist in ongediertebestrijding Hoorn kan beoordelen waar ze vandaan komen en hoe ze binnenkomen. Zo’n bedrijf is 24/7 bereikbaar, of het nu gaat om een grachtenpand of een woning in Zwaag.
Een tuin aan het water blijft een voorrecht. Met een paar vaste gewoontes houdt u ratten op afstand en geniet u in Hoorn gewoon van de eenden, de reigers en het uitzicht over de sloot.
